خلقت از مرحلهء گازى تا به دوران تكامل فعلى است . همان‌طورىكه قبلا در گفتار مولا علي عليه السّلام گفته شد : مراحل تكويني جهان از دوران مادة تبديل به مرحلهء گازى وفعل وانفعالات آن در اين دوره چه اندازه عظيم ووسيع بوده وپس از باور شدن آن مواد انفجار بزرگ گازى انجام شد وسپس آن قطعات عظيم منفجره را به مواقع ومحلهاى استقرار كنونى گسيل داشت وسپس ساختار اجرام كهكشانهاى بيشمار وپياده كردن أمور نظام فلكى بين آنها به ويژه نظام وانبساط در جزاير كهكشانه‌هاى دور ، وتابعيت همه آن اجرام كوچك وبزرگ داخل آنها از قانون كيهانى وهمجوارى وهمزيستى در گروه‌هاى اجتماعي كنار يكديگر وهمه انجام گرفته ودر قالب بطني اين آية ودر آية بعدى « لَهُ مَقالِيدُ السَّماواتِ وَالْأَرْضِ » مىتواند گوياى اين امر باشد . لذا در ادامه مىفرمايد : جَعَلَ لَكُمْ مِنْ أَنْفُسِكُمْ أَزْواجاً وَمِنَ الْأَنْعامِ أَزْواجاً . براي شما همسرانى از نفس خودتان قرار داد . وهمچنين چهارپايان را از جنس خودشان جفتهاشان را بيافريد - در اينجا به دنبال « فاطِرِ السَّماواتِ » جمله « فاطر الأرض » است كه پس از خلقت اجرام آسمانها ، كرهء زمين را پس از تغيير وتحولات در مراحل دوران ششگانه خلق وبدين صورت در آورده است تا اينكه در ادامهء آية ، نحوهء آفرينش انسان وچارپايان را از مواد وعناصر موجود در خاك زمين از طريق ذرّه‌پرورى اشاره كرده مىفرمايد : « يَذْرَؤُكُمْ فِيهِ » ( شما وهمسرانتان وچهارپايان وأزواج آنها را ) در آن مىآفريند ( در آن ذرء مىكند ) - ريشه لغوى ذرء را از زبان بزرگان أهل أدب پى مىگيريم - طبرسى در ذيل آيهء 136 سوره انعام ذرء را آفريدن بر وجه اختراع گفته وفرموده است نمك سفيد را . به سفيديش ملح ذرانى وذرّانى گويند . راغب مىگويد ذرء آن است كه خدا آفريدهء خود را آشكار كند . قاموس آن را خلقت وتكثير گفته وصحاح نيز نظير آن را گفته است . كشاف در ذيل